Cẩm nang › Lỗi thường gặp

10 lỗi thường gặp của người mới chơi cờ tướng

Cờ Tướng Võ Lâm · 象棋武林 — sửa một lỗi, thắng thêm nhiều ván

Người mới thường thua không phải vì đối thủ có đòn hiểm, mà vì chính mình tặng quân, tặng nhịp. Dưới đây là mười lỗi chúng tôi thấy nhiều nhất trong các ván đấu, kèm cách nhận ra và sửa. Mỗi lỗi bạn bỏ được là một bậc bạn tiến lên trên bảng xếp hạng.

1. Để Xe nằm góc quá lâu

Xe là quân mạnh nhất bàn cờ, nhưng ở góc thì nó không làm được gì. Nhiều người mới đi Pháo, đi Tốt, đi Mã liên tục mà đến nước thứ mười Xe vẫn chưa nhúc nhích. Trong lúc đó đối thủ đã có hai Xe hoạt động và dễ dàng giành thế chủ động.

Cách sửa: sau khi ra Mã (thường trong 2–3 nước đầu), hãy ra Xe ngay: Xe 1 bình 2 hoặc Xe 9 bình 8 khi Mã đã nhường chỗ. Câu nói quen thuộc của giới cờ là “ba nước không ra Xe, cờ đã thua một nửa”.

2. Đi một quân nhiều lần

Đưa Pháo sang trái, rồi sang phải, rồi lại tiến lên — mỗi nước như vậy là một nhịp mất đi. Ở khai cuộc, mỗi nhịp là một quân mới được ra trận. Bên ra quân đủ trước luôn có lợi.

Cách sửa: trong khoảng mười nước đầu, tự đặt luật: mỗi quân chỉ đi một lần, trừ khi phải chạy khỏi nguy hiểm hoặc có đòn ăn quân rõ ràng. Xem các thế cờ chuẩn trong 15 thế khai cuộc hay nhất để biết mỗi quân nên đứng ở đâu.

3. Pháo đầu vội ăn Tốt

Sau Pháo 2 bình 5, rất nhiều người mới lập tức dùng Pháo ăn Tốt đầu của đối phương và chiếu. Thoạt nhìn là được một Tốt, nhưng Pháo vừa vào sâu đã bị Sĩ, Tượng, Mã đối phương vây quanh, thường phải chạy về mất vài nhịp — hoặc bị bắt hẳn. Trong lúc đó đối thủ ra quân thoải mái.

Cách sửa: chỉ ăn Tốt đầu khi Mã và Xe của bạn đã sẵn sàng tiếp ứng. Một Tốt không đáng đổi lấy ba nhịp phát triển.

4. Quên cản chân Mã và chặn mắt Tượng

Mã không nhảy được nếu ô sát nó theo hướng đi có quân đứng. Tượng không đi được nếu điểm giữa đường chéo bị chặn. Người mới hay tính một nước Mã thật đẹp rồi mới phát hiện Mã bị cản chân, hoặc ngược lại — lo sợ một con Mã đối phương mà thực ra nó đang bị chính quân của nó cản.

Cách sửa: trước khi tính nước Mã, hãy nhìn bốn ô sát Mã. Bạn cũng có thể chủ động đặt quân vào chân Mã đối phương để vô hiệu hoá nó. Xem hình minh hoạ trong Hướng dẫn chơi.

5. Ăn quân tham

Đối thủ bỏ trống một Mã ngay trước Xe của bạn — món quà quá đẹp. Nhưng nhiều khi đó là mồi nhử: ăn xong, Xe của bạn bị kẹt, hoặc Tướng của bạn ăn ngay một đòn chiếu bí. Những thế như Mã hậu pháo thường bắt đầu bằng một quân “bị bỏ quên”.

Cách sửa: trước khi ăn, hỏi: sau khi tôi ăn, đối thủ có nước chiếu nào không? Quân của tôi có bị bắt lại không? Nếu chưa chắc, hãy chọn nước an toàn.

6. Không hỏi “đối thủ muốn gì?”

Đây là lỗi gốc của hầu hết các lỗi khác. Người mới chỉ nghĩ về kế hoạch của mình mà quên rằng nước vừa rồi của đối thủ cũng có mục đích.

Cách sửa: sau mỗi nước của đối thủ, dành vài giây cho ba câu hỏi:

Quân vừa đi đang đe doạ ăn quân nào của tôi?
Đối thủ có sắp chiếu hoặc lập thế chiếu bí không?
Quân nào của tôi đang không được bảo vệ?

Thói quen này mất vài giây mỗi nước, nhưng tiết kiệm cho bạn rất nhiều ván thua.

7. Bỏ Sĩ Tượng quá sớm

Sĩ và Tượng không tấn công được, nên người mới hay coi nhẹ và đổi chúng lấy bất cứ thứ gì. Đến tàn cuộc, Tướng trơ trọi trước một Xe và một Tốt của đối phương — những thế thắng dễ dàng cho họ.

Cách sửa: coi bộ Sĩ Tượng là “áo giáp” của Tướng. Chỉ đổi chúng khi đổi lại được lợi thế thật sự, và càng về cuối ván càng phải giữ kỹ.

8. Đưa Tướng ra ngoài vô cớ

Tướng di chuyển trong Cửu cung, nhưng cứ mỗi bước Tướng rời vị trí an toàn, nó lại dễ trở thành đích ngắm cho Xe và Pháo đối phương. Người mới hay đi Tướng chỉ vì “không biết đi gì”.

Cách sửa: ở khai cuộc và trung cuộc, chỉ đi Tướng khi phải tránh chiếu. Ở tàn cuộc thì ngược lại: Tướng là một quân hữu ích, đặc biệt nhờ luật lộ mặt Tướng.

9. Đổi quân khi đang thua

Khi bị kém quân, mỗi lần đổi ngang lại khiến chênh lệch trở nên rõ hơn: một Xe hơn trên bàn cờ đầy quân có thể chưa quyết định, nhưng một Xe hơn khi chỉ còn ít quân thì gần như chắc thắng.

Cách sửa: đang hơn thì đổi, đang kém thì giữ. Khi kém quân, hãy giữ thế cờ phức tạp, tìm cơ hội phản công thay vì đơn giản hoá.

10. Quên đồng hồ

Trên Cờ Tướng Võ Lâm, mỗi nước có 60 giây; hết giờ là thua dù thế cờ đang thắng. Người mới hay suy nghĩ quá lâu ở những nước đơn giản, rồi phải đi vội ở thời điểm quyết định.

Cách sửa: đi nhanh những nước hiển nhiên (ăn lại quân, giải chiếu duy nhất, nước khai cuộc quen thuộc) để dành thời gian cho những thế khó. Ở 10 giây cuối, bàn cờ sẽ đếm ngược để nhắc bạn.

Tổng kết

Lỗi	Nhớ một câu
Xe chậm	Ra Xe trong vài nước đầu.
Đi một quân nhiều lần	Khai cuộc: mỗi quân một nước.
Pháo vội ăn Tốt	Một Tốt không đáng ba nhịp.
Quên cản chân, chặn mắt	Nhìn ô sát Mã, điểm giữa Tượng.
Ăn quân tham	Ăn xong có bị chiếu không?
Không đọc ý đối thủ	Đe doạ gì? Chiếu không? Quân nào hở?
Bỏ Sĩ Tượng	Sĩ Tượng là áo giáp của Tướng.
Tướng ra ngoài	Tướng ở nhà cho đến tàn cuộc.
Đổi quân khi kém	Hơn thì đổi, kém thì giữ.
Quên đồng hồ	Nước dễ đi nhanh, nước khó nghĩ lâu.

Thử ngay một ván