Cẩm nang › Quân Tốt

Tốt đi như thế nào

• Chưa qua sông: Tốt chỉ được tiến thẳng một bước.
• Đã qua sông: Tốt được tiến một bước hoặc đi ngang một bước sang trái, sang phải.
• Không bao giờ lùi. Và khác với cờ vua, Tốt tới hàng cuối cùng không được phong cấp; từ đó nó chỉ còn đi ngang.
• Tốt ăn quân theo đúng cách nó đi: ăn quân đứng ngay trước mặt, hoặc (khi đã qua sông) ngay bên cạnh.

Bên Đỏ gọi là Binh (兵), bên Đen gọi là Tốt (卒), nhưng người chơi Việt Nam thường gọi chung là Tốt.

Tốt ở khai cuộc

Trong mười nước đầu, Tốt có ba việc chính:

1. Mở đường cho Mã. Tốt 3 và Tốt 7 đứng ngay trước chân Mã khi Mã đã ra (Mã 2 tấn 3, Mã 8 tấn 7). Tiến một trong hai Tốt này là “mở cửa” cho Mã nhảy lên. Đây là lý do nước Tốt 7 tấn 1 hay Tốt 3 tấn 1 xuất hiện trong gần như mọi thế khai cuộc.
2. Làm ngòi cho Pháo đầu. Tốt giữa (Tốt 5) là ngòi để Pháo ở cột giữa nhắm vào Tướng đối phương.
3. Chặn đường đối phương. Một Tốt đứng ở bờ sông cản đường tiến của Mã đối phương và có thể chặn chân Mã.

Lời khuyên: đừng tiến quá nhiều Tốt ở khai cuộc. Mỗi nước Tốt là một nước không ra Xe, Mã. Hai nước Tốt (để mở đường Mã) thường là đủ.

Tốt qua sông và Tốt liên kết

Qua sông, Tốt được đi ngang, nên sức mạnh gần như tăng gấp đôi. Hai Tốt qua sông đứng cạnh nhau trên một hàng còn mạnh hơn nữa: chúng bảo vệ lẫn nhau.

điểm đi đượcquân đang xét

Một đôi Tốt liên kết tiến dần tới Cửu cung đối phương sẽ ép Sĩ, Tượng phải dàn ra phòng thủ, mở đường cho Xe, Mã vào chiếu. Vì thế ở trung cuộc, nếu có thể, hãy giữ Tốt của mình đi theo cặp thay vì để từng con lẻ loi.

Tốt ở tàn cuộc

Khi các quân lớn đã đổi gần hết, mỗi con Tốt trở nên vô cùng quý. Một Tốt qua sông, cùng với Tướng của mình, đủ để thắng một Tướng không còn quân nào (Tướng trơ). Tướng đỏ chiếm một cột để Tướng đen không dám bước vào (luật lộ mặt Tướng), còn Tốt khống chế những điểm còn lại.

Lưu ý: trong cờ tướng, bên đến lượt mà không còn nước đi hợp lệ nào thì thua, dù không bị chiếu. Đây là khác biệt lớn với cờ vua (ở cờ vua, thế đó là hoà). Nhiều ván tàn cuộc với Tốt hay Mã được thắng theo đúng cách này: không chiếu bí, mà vây cho Tướng đối phương hết đường đi.

Vì sao Tốt đáy khó thắng

Tốt đã xuống tới hàng cuối cùng của đối phương gọi là Tốt đáy (hay “lão Tốt”). Nó chỉ còn đi ngang trên hàng cuối, không khống chế được những điểm phía trên. Một Tốt đáy đơn độc không thắng được Tướng trơ. Vì vậy ở tàn cuộc, đừng vội đẩy Tốt xuống đáy: Tốt còn đứng ở hàng thứ hai, thứ ba tính từ đáy mới là Tốt có sức chiến đấu.

Muốn hiểu thêm các thế tàn cuộc cơ bản khác (Xe đơn, Mã đơn, Pháo và Sĩ), đọc bài Tàn cuộc cơ bản.

© 2026 Cờ Tướng Võ Lâm · Hướng dẫn chơi · Cẩm nang · Giới thiệu · Liên hệ · Quyền riêng tư · Điều khoản