Cẩm nang › Tướng, Sĩ, Tượng

Tướng và Cửu cung

Mỗi bên có một Tướng (bên Đỏ là Soái 帥, bên Đen là Tướng 將). Tướng chỉ đi trong Cửu cung, hình vuông 3×3 có hai đường chéo ở giữa hàng cuối mỗi bên. Mỗi nước, Tướng đi một bước dọc hoặc ngang (không đi chéo). Bị chiếu bí hoặc hết nước đi hợp lệ là thua.

Luật lộ mặt Tướng

Hai Tướng không được đứng đối mặt trên cùng một cột mà giữa chúng không có quân nào. Nước đi nào tạo ra thế đó đều không hợp lệ. Luật này biến Tướng thành một “Xe” vô hình: nó khống chế cả cột mình đứng, cấm Tướng đối phương bước vào.

điểm đi đượckhông được điquân đang xét

Trong tàn cuộc, luật lộ mặt Tướng là vũ khí chính. Chỉ cần Tướng mình chiếm cột giữa, Tướng đối phương bị dồn sang một bên cung, và một quân nhỏ như Tốt hay Mã đã đủ để vây nó. Xem ví dụ trong Tàn cuộc cơ bản.

Sĩ và Tượng đi thế nào

• Sĩ (仕/士) đi chéo một bước, và chỉ trong Cửu cung. Vì vậy Sĩ chỉ có đúng 5 điểm để đứng: bốn góc cung và điểm giữa cung.
• Tượng (相/象) đi chéo hai bước (theo hình chữ điền), không được qua sông. Mỗi Tượng chỉ có 7 điểm để đứng.
• Cản mắt Tượng: nếu điểm chính giữa đường chéo (mắt Tượng) có quân, Tượng không đi được theo hướng đó, giống như cản chân Mã.

Sĩ Tượng toàn: pháo đài phòng thủ

Bên còn đủ hai Sĩ và hai Tượng gọi là Sĩ Tượng toàn. Đây là thế phòng thủ vững nhất: Sĩ che những điểm sát Tướng, Tượng che phía trước cung và hai bên sườn, các quân bảo vệ lẫn nhau.

Kinh nghiệm tàn cuộc lâu đời cho biết: một Xe đơn độc thường không thắng được Sĩ Tượng toàn. Vì vậy khi đang yếu thế, bên phòng thủ nên tìm cách giữ đủ Sĩ, Tượng thay vì đổi chúng lấy quân khác. Ngược lại, bên tấn công nên tìm cách phá một Sĩ hoặc một Tượng trước, ví dụ bằng một nước thí quân.

Khi Tướng cũng biết đánh

Tướng không chỉ để giữ. Ba cách Tướng tham gia tấn công:

1. Khống chế cột: nhờ luật lộ mặt, Tướng đứng ở cột nào là cột đó cấm Tướng đối phương. Nhiều thế sát cục dựa vào điều này, xem Lộ mặt tướng.
2. Ra mặt hỗ trợ: trong tàn cuộc, đưa Tướng sang cột bên cạnh để giúp Xe, Tốt dồn Tướng đối phương vào góc.
3. Né đòn đúng lúc: Tướng bước lên tầng hai (e1 với Đỏ) đôi khi vừa tránh được chiếu, vừa mở đường cho Sĩ, Tượng di chuyển.

Lỗi phòng thủ thường gặp

• Đổi Sĩ, Tượng quá sớm. Mỗi Sĩ, Tượng mất đi là một lỗ hổng trong cung. Câu cờ cổ “缺士怕雙車，缺象怕炮” nói gọn: thiếu Sĩ thì sợ hai Xe, thiếu Tượng thì sợ Pháo.
• Để Sĩ tự giam Tướng. Hai Sĩ đứng hai bên Tướng ở hàng cuối có thể chặn đường chạy của chính Tướng, tạo cơ hội cho các thế như Trùng pháo.
• Đưa Tướng ra ngoài vô cớ. Tướng lên tầng ba (e2) là đứng ngay trước mũi Xe, Pháo đối phương. Chỉ làm khi thật cần.
• Quên luật lộ mặt Tướng. Trước mỗi nước, nhìn xem cột của Tướng mình có đang trống tới Tướng đối phương không. Rất nhiều nước “tưởng hợp lệ” bị trò chơi từ chối chỉ vì lý do này.

© 2026 Cờ Tướng Võ Lâm · Hướng dẫn chơi · Cẩm nang · Giới thiệu · Liên hệ · Quyền riêng tư · Điều khoản