Cẩm nang › Quân Mã

Mã đi như thế nào

Mã đi theo hình chữ nhật 1×2: một bước thẳng (dọc hoặc ngang), rồi một bước chéo tiếp theo hướng đó. Từ một điểm giữa bàn cờ, Mã có tối đa 8 điểm đến. Mã đi khắp bàn cờ, qua sông thoải mái, và ăn quân đối phương ở đúng điểm nó đáp xuống.

Cách nhớ dễ nhất: tưởng tượng Mã bước một bước thẳng ra điểm ngay cạnh, rồi từ đó “xoè” sang hai điểm chéo phía trước. Bốn hướng bước thẳng, mỗi hướng hai điểm chéo, tổng cộng là tám.

Luật cản chân Mã

Điểm Mã bước thẳng qua gọi là chân Mã. Nếu có quân bất kỳ (của bên nào cũng vậy) đứng ở chân Mã, Mã không đi được hai điểm theo hướng đó. Người ta gọi là Mã bị cản chân hay chèn chân.

điểm đi đượcbị cản chânquân đang xét

Luật cản chân có hai hệ quả quan trọng:

• Phòng thủ rẻ: chỉ cần một quân đứng đúng chỗ là vô hiệu hoá nửa sức mạnh của Mã đối phương. Đây là lý do khi Mã đối phương đến gần, người ta hay đặt quân vào chân Mã.
• Tấn công không đối xứng: Mã A đánh được Mã B không có nghĩa Mã B đánh lại được Mã A, vì chân của hai con Mã nằm ở hai điểm khác nhau.

Mã bắt đôi

Vì Mã đánh tới tám điểm theo hình rất khó nhận ra, nó là quân bắt đôi đáng sợ nhất. Người mới hay quên kiểm tra các điểm Mã đối phương có thể nhảy tới.

Đen cứu được Xe thì mất Pháo. Để ý rằng Xe đen ở c7 không ăn lại được Mã, vì Mã không đứng trên cùng hàng hay cột với Xe. Đây là điểm mạnh riêng của Mã: nó đánh những quân không đánh lại được nó.

Chiếu bắt Xe

Đòn bắt đôi mạnh nhất là khi một trong hai mục tiêu là Tướng. Đối phương bắt buộc phải xử lý nước chiếu trước, nên quân còn lại chắc chắn mất.

Mỗi khi Tướng và Xe đối phương đứng cách nhau đúng hai điểm trên một hàng (như e9 và c9 ở trên), hãy tìm xem Mã của bạn có nhảy được vào điểm “đỉnh tam giác” chung của chúng hay không.

Đặt Mã ở đâu thì tốt

1. Ra Mã sớm, về phía giữa. Mã 2 tấn 3 và Mã 8 tấn 7 là hai nước ra Mã chuẩn: Mã bảo vệ Tốt giữa và mở đường cho Xe.
2. Mã ở biên ít sức. Mã đứng sát mép bàn cờ chỉ còn 2–4 điểm đi, và rất dễ bị cản chân. Chỉ đưa Mã ra biên khi có lý do rõ ràng, ví dụ để đổi hướng sang cánh khác.
3. Mã qua sông, Mã đánh vào cung. Mã tới gần Cửu cung đối phương rất nguy hiểm, vì nó khống chế những điểm Tướng cần để chạy. Hầu hết thế sát cục với Mã (Ngọa tào mã, Điếu ngư mã) đều bắt đầu từ một con Mã đã qua sông.
4. Coi chừng chân Mã. Trước khi nhảy Mã tới điểm nào, hãy xem đối phương có thể chèn chân để nhốt Mã ở đó không.
5. Mã mạnh ở tàn cuộc. Khi bàn cờ thưa, Mã đi lại tự do hơn Pháo. Thậm chí một Mã với sự trợ giúp của Tướng có thể thắng Tướng trơ, xem Tàn cuộc cơ bản.

© 2026 Cờ Tướng Võ Lâm · Hướng dẫn chơi · Cẩm nang · Giới thiệu · Liên hệ · Quyền riêng tư · Điều khoản