Cẩm nang › Pháo đầu đối Bình phong mã

Pháo đầu đối Bình phong mã 中炮對屏風馬

Cờ Tướng Võ Lâm · 象棋武林 — thế khai cuộc kinh điển nhất, giải thích từng nước

Nếu chỉ học một thế khai cuộc, hãy học thế này. Pháo đầu đối Bình phong mã xuất hiện trong vô số ván đấu, từ quán cờ vỉa hè đến các giải chuyên nghiệp. Bài viết không bắt bạn thuộc lòng hàng chục biến, mà giải thích vì sao mỗi nước được đi như vậy, để bạn tự tìm được nước hợp lý khi đối thủ đi khác sách.

Cách đọc nước đi: mỗi bên đánh số cột từ 1 đến 9 tính từ tay phải của mình. “Pháo 2 bình 5” nghĩa là Pháo ở cột 2 đi ngang sang cột 5; “tấn” là tiến, “thoái” là lùi. Chi tiết xem Hướng dẫn chơi.

Ý tưởng của hai bên

Nước 1: Pháo vào giữa, Mã giữ Tốt

1. Pháo 2 bình 5   Mã 8 tấn 7

Sau nước 1. Pháo đỏ vào cột giữa đe doạ Tốt đen e6. Mã đen ra g7 bảo vệ Tốt đó.

Pháo đỏ dùng Tốt e3 làm ngòi, nhắm Tốt e6. Nếu Đen thờ ơ, Pháo ăn không Tốt giữa và đứng ngay trước cung Tướng đen. Mã 8 tấn 7 là cách giữ Tốt tự nhiên nhất: Mã g7 bảo vệ e6, đồng thời mở đường cho Xe 9 ra ở nước sau.

Nước 2–3: ra Mã, ra Xe

2. Mã 2 tấn 3   Xe 9 bình 8   3. Xe 1 bình 2   Mã 2 tấn 3

Sau nước 3. Thế Bình phong mã đã thành hình: hai Mã đen ở c7 và g7 che hai bên cột giữa.

Hai bên làm cùng một việc: ra Mã để mở đường, rồi đưa Xe từ góc sang cột vừa trống. Xe đỏ ở h0 nhìn thẳng lên Pháo đen h7 (Pháo này được Xe đen h9 bảo vệ), nên Đen phải luôn để ý cột h. Mã 2 tấn 3 của Đen hoàn thành “bình phong”: Tốt giữa e6 giờ được hai Mã cùng bảo vệ.

Đỏ cũng có thể đi khác ở nước 3, nhưng nguyên tắc vẫn vậy: trong ba nước đầu, cả hai bên đều nên có ít nhất một Xe đã rời góc. Xem thêm vì sao phải ra Xe sớm.

Nước 4: mở đường cho Mã

4. Tốt 7 tấn 1   Tốt 7 tấn 1

Hai nước Tốt này trông bình thường nhưng rất quan trọng. Tốt 7 của Đen (g6) đang chắn chân Mã g7. Tiến Tốt lên g5 là mở đường cho Mã nhảy lên f5, h5 khi cần. Tốt 7 của Đỏ (c3) cũng làm việc tương tự cho Mã bên trái của Đỏ, con Mã sẽ ra ở nước 6. Đây là ví dụ điển hình của việc dùng Tốt để phục vụ các quân lớn, xem Tốt ở khai cuộc.

Nước 5–6: Xe quá hà

5. Xe 2 tấn 6   Tượng 3 tấn 5   6. Mã 8 tấn 7   Xe 1 bình 2

Xe quá hà. Sau 5. Xe 2 tấn 6, Xe đỏ vượt sông lên h6, đánh Pháo đen h7 và nhắm Tốt giữa e6 cùng Tốt i6.

Xe đỏ vượt sông (Xe quá hà 過河車) là cách chơi tấn công nhất của Đỏ. Xe ở h6 ghìm Pháo đen h7 (Pháo này chỉ được Xe h9 bảo vệ), và cùng Pháo đầu tạo hai mũi nhắm vào Tốt giữa e6. Đen trả lời bằng Tượng 3 tấn 5 (c9 lên e7), củng cố trung lộ để Tốt giữa và cung Tướng vững hơn.

Ở nước 6, Đỏ ra nốt Mã bên trái (Mã 8 tấn 7, b0 lên c2), còn Đen ra nốt Xe bên trái (Xe 1 bình 2, a9 sang b9). Sau sáu nước, cả hai bên đều đã ra gần hết quân lớn. Từ đây ván cờ bước vào trung cuộc với rất nhiều biến phức tạp mà các kỳ thủ chuyên nghiệp vẫn nghiên cứu đến ngày nay.

Kế hoạch sau khai cuộc

Đỏ: giữ áp lực ở cột giữa, tìm cơ hội đưa Mã qua sông phối hợp với Pháo đầu (Mã hậu pháo là mục tiêu quen thuộc), dùng Xe quá hà ghìm cánh phải của Đen.

Đen: phòng thủ trung lộ chắc chắn, đuổi Xe quá hà bằng Pháo hoặc Mã khi có thể, rồi phản công ở cánh nơi Đỏ yếu, thường là bằng hai Xe đã ra đủ.

Sai lầm thường gặp

  1. Đỏ vội dùng Pháo ăn Tốt giữa ngay nước 2. Khi Mã đen đã giữ e6, Pháo ăn Tốt (Pháo 5 tấn 4) sẽ bị Mã ăn lại, mất Pháo lấy một Tốt.
  2. Đen quên giữ Tốt giữa. Nếu nước đầu Đen đi một nước không liên quan (ví dụ tiến Tốt biên), Pháo đỏ ăn không Tốt e6, Đen mất trung lộ ngay từ đầu.
  3. Ra Xe muộn. Ai để Xe nằm góc sau năm, sáu nước gần như chắc chắn bị đối phương dồn ép.
  4. Học thuộc mà không hiểu. Đối thủ đi khác sách là chuyện thường. Hãy nhớ ý tưởng: Đỏ ép cột giữa, Đen che cột giữa bằng hai Mã và phản công bằng Xe.

Muốn so sánh với các cách đáp trả khác của Đen như Thuận pháo, Phản cung mã hay Đơn đề mã, xem 15 thế khai cuộc hay nhất.

Vào chơi ngay

© 2026 Cờ Tướng Võ Lâm · Hướng dẫn chơi · Cẩm nang · Giới thiệu · Liên hệ · Quyền riêng tư · Điều khoản